Na rozstajach futuryzmu

ROZSTAJACH ALEKSANDER WAT UKOŃCZYŁ PRACĘ NAD BEZROBOTNYM LUCYFEREM OKOŁO 1926 ROKU. ZBIÓR OPOWIADAŃ ZADEDYKOWAŁ SWOJEJ NARZECZONEJ OLDZE LEW. PARA POZNAŁA SIĘ W 1923 A CZYNNIE PRZYCZYNILI SIĘ DO TEGO JAROSŁAW IWASZKIEWICZ I ANATOL STERN, KTÓRZY ZAPROSILI PRZYJACIELA NA BAL W WARSZAWSKIEJ SZKOLE DRAMATYCZNEJ. IRENA KRZYWICKA ZAPAMIĘTAŁA OLGĘ JAKO KOBIETĘ NIEPRZECIĘTNEJ URODY, NATOMIAST FIZJONOMIĘ FUTURYSTY OKRASIŁA MAŁO WYBREDNYM EPITETEM. SPOTKAWSZY KRZYWICKĄ WAT ZAKOMUNIKOWAŁ JEJ: „WIDZISZ JAKIE MNIE SZCZĘŚCIE SPOTKAŁO – TAKA PIĘKNA DZIEWCZYNA MNIE CHCIAŁA”. 16.03.10 NA FUTURYZMU Tekst: Ada Grzelewska

Rodzice Olgi byli raczej sceptycznie nastawieni do mariażu córki z entuzjastą Marinettiego, dlatego nie dali jej posagu. Dla młodej dziewczyny ślub z ekscentrycznym Watem był skokiem do świata awangardy. Poznała Anatola Sterna, Brunona Jasieńskiego, Adama Ważyka a nawet samego Włodzimierza Majkowskiego. Życie w międzywojennej Polsce było naznaczone silnym zwrotem ideowym w stronę komunizmu, radykalizm poglądów artystycznych szedł w parze z politycznym zaangażowaniem w opozycję. Wojna przecina biografię zwolenników awangardy na dwie nieprzystające do siebie części. Watowie wracają do kraju w 1946 roku i zaczynają organizować codzienność od początku, z ich przedwojennego mieszkania nie zostało nic.

Na zdjęciu: Wilhelm Sasnal, Bombowce, 1999

Na zdjęciu: Wilhelm Sasnal, Bombowce, 1999 Druga część historii Bezrobotnego Lucyfera rozpoczyna się 28 kwietnia 1954 roku. W jednym z warszawskich antykwariatów Wat natrafia na egzemplarz książki. Pod dedykacją – „Żonie” dopisuje„MOJEJ – TEJŻE – ZAWSZE”. Wprowadza szereg poprawek. Odzyskany zbiór opowiadań wyjeżdża z małżeństwem z Polski w 1959 roku. Ze względu na postępującą chorobę poety mieszkają na południu Francji i Włoch, dopiero ostatnim etapem ich podróży jest Paryż, gdzie rozpoczyna się kolejna odsłona historii odzyskanego egzemplarza. W stolicy Francji Wat poznaje Jana Lebensteina, który z zachwytem czyta Bezrobotnego Lucyfera. Postanawia własnoręcznie zilustrować zbiór opowiadań stanowiący świadectwo sprzeczności targających młodym Watem, który już wiedział, że „futuryzacja polskiego życia definitywnie się nie powiodła” i szukał inspiracji w filozofii Nietzschego. Książka można nabyć na stronie wydawnictwa Austeria: www.austeria.pl

książki wat lebenstein