Patynozielone!

06.10.10 GEIR BREVIK ZACZYNA DORASTAĆ I NA RÓŻNE SPOSOBY PRÓBUJE UCIEC OD ROLI MŁODEGO CZŁOWIEKA ORAZ OD NARZUCONEJ PRZEZ STAROŚĆ FORMY, JAKA KRYJE SIĘ ZA TYM OKREŚLENIEM. KIEDY SPOTYKA SEKRETARKĘ BENEDIKTE VIK, KTÓRA Z PREMEDYTACJĄ GRA ROLĘ KOBIETY PERFEKCYJNEJ, TO CHOCIAŻ JEST NIĄ URZECZONY (A MOŻE WŁAŚNIE DLATEGO?), WYPOWIADA WOJNĘ FORMIE, KTÓRA WEDŁUG NIEGO JEST ŹRÓDŁEM WSZELKIEGO ZŁA I ZNIEWOLENIA.

Geir wykorzystuje najlepszą przyjaciółkę Benedikte, Brit Winkel – szarą i nieciekawą dziewczyną – jako narzędzie, usiłując zedrzeć maskę z twarzy Benedikte i ośmieszyć ją jako symbol, a w rezultacie odebrać jej przewagę. Czy jest to jednak możliwe? Co skrywa maska Benedikte? Co kryje się pod maską gracza, kiedy gra jest jedynym znanym sposobem na życie?Tak jak u Gombrowicza, gdzie „z gęby można uciec tylko w drugą gębę”, Geir Brevik, demaskator, jest skazany na porażkę i musi ponieść tego najbardziej nieprzewidziane konsekwencje. Jak pokazuje Solstad, nie ma granic gry społecznej, ponieważ człowiek autentyczny (który wypełniłby treść między maskami) nie istnieje, w związku z czym jedynym rozsądnym rozwiązaniem jest doskonalić się jako gracz, szkolić w sztuce pozorowania, tak żeby uzyskać kontrolę nad samym sobą i nad innymi graczami.Dag Solstad jest jednym z najbardziej cenionych współczesnych pisarzy norweskich, a przy tym niezwykle barwną postacią na literackiej scenie Skandynawii. Urodził się w 1941 w Sandefjord. Zadebiutował w wieku 24 lat, wydając zbiór nowel „Spiraller” („Spirale”). Uznanie zyskał już kilka lat później powieścią „Patynozielone”, pisaną pod wyraźnym wpływem Gombrowicza (do czego zresztą przyznawał się otwarcie w wywiadach).

W jego twórczości można wyróżnić kilka etapów (tematyka egzystencjalna, społeczno-polityczna, krótkotrwała fascynacja ideologią komunistyczną), za najlepsze w dorobku uznaje się jednak utwory powstałe w nurcie egzystencjalno-psychologicznym („Patynozielone”, „Noc profesora Andersena” czy „11 powieść. Książka osiemnasta”). W swoich książkach Solstad porusza trudne kwestie i często balansuje na krawędzi prowokacji. Jego styl, sprawozdawczy, zbudowany z powtórzeń oraz z połączenia stylu wysokiego z niskim, jest swoistą marką pisarza i dopełnieniem jego powieści jako część kompozycji. Solstad inspirował się różnymi gatunkami, m.in. teatrem absurdu, groteską w stylu Gombrowicza, Ibsenem, literaturą irlandzką i francuską. Udało mu się osiągnąć nie tylko uznanie krytyków (laureat wielu prestiżowych nagród), ale i dużą popularność.Tytuł: "Patynozielone"Autor: Dag SolstadWydawca: Smak SłowaPrzekład: Dorota PolskaSeria: KontynentyPremiera – 18 października 2010

książka patynozielone